Albert Ajnshtajn ishte një figura shumëdimensionale, e njohur për kontributin e tij të jashtëzakonshëm në fizikë, si dhe për aktivizmin e tij shoqëror dhe politik. Ja një pasqyrë e jetës dhe veprimtarisë së tij në periudha të ndryshme kohore:Lindja dhe Rini (1879-1900): Ajnshtajn u lind më 14 mars 1879 në Ulm të
Gjermanisë. Ai kaloi një rininë të vështirë, me familjen e tij të shpërndarë për shkak të problemeve financiare. Në vitet e rinisë, Ai shfaqte një talent të shkëlqyeshëm në matematikë dhe fizikë, megjithëse nuk ishte i suksesshëm ne lendet e tjera.
Kontributi :
Studimet dhe Krijimi i Teorisë së Relativitetit Speciale (1900-1914): Pas përfundimit të studimeve të tij universitare, Ajnshtajn punoi si mësues dhepunësua në Zyren e Patentave të Zvicrës. Në këtë periudhë, Ai zhvilloi Teorinë e Relativitetit Speciale, e cila u publikua në vitin 1905. Ky vit u quajt “viti i mrekullive” për shkencën për shkak të disa punimeve të rëndësishme të Ajnshtajnit, përfshirë artikullin e tij shumë të njohur mbi efektin fotoelektrik. Teoritë e Gravitacionit dhe Suksesi (1915-1933): Në vitin 1915, Ai publikoi
Teorinë e Relativitetit të Përgjithshëm, e cila shfaqte një ndryshim revolucionar të kuptimit tonë të gravitetit. Pas lëshimit të kësaj teorie, Ai u bë një figura e njohur ndërkombëtarisht dhe fitoi çmimin Nobel për Fizikë në vitin 1921. Në këtë periudhë, Ai kishte një karrierë shumë të suksesshme akademike dhe
vazhdoi të punonte në shumë fusha të fizikës teorike.
Kontributi i tij ndryshoi radikalisht pikëpamjen e botës. Para Ajnshtajnit, disa gjëra besoheshin si të vërteta.Mes tyre ishin dhe ligiet e gravitetit dhe trupave në rënie, të përmendur
më parë nga Isak Njutoni. Githashtu në atë kohë besohej se “koha” në vetvete ishte një konstante fizike: Të gjithë dhe githçka përjetonte kalimin e kohës ashtu si kushdo dhe gjithçka tjetër. Teoria e tij e relativitetit special parashikonte se kjo nuk ishte e vërtetë dhe më vonë u vërtetua nga eksperimentet.
Libra dhe filma :
- “Einstein: His Life and Universe” nga Walter Isaacson – Ky libër biografik jep një përshkrim të gjerë të jetës dhe veprës së Ajnshtajnit.
- “Subtle is the Lord: The Science and the Life of Albert Einstein” nga Abraham Pais -Ky libër jep një analizë të detajuar të kontributit të Ajnshtajnit në fizikë dhe jetën e tij.
- “Einstein’s Dreams” nga Alan Lightman – Një roman i imagjinuar që eksploron mendimet dhe ëndrrat e mundshme të Albert Ajnshtajnit gjatë kohës së krijuarjes së Teorisë së Relativitetit.
- “Genius” – Ky serial televiziv bazohet në biografinë e Albert Ajnshtajnit, duke shfaqur jetën dhe veprimtarinë e tij.
- “Einstein and Eddington” – Një film për bashkëpunimin midis Albert Ajnshtajnit dhe Arthur Eddington në vlerësimin e teorisë së relativitetit gjatë periudhës së Luftës së Parë Botërore.
- “The Theory of Everything” – Edhe pse nuk fokusohet drejtpërdrejt në Albert Ajnshtajnin, ky film jep një pasqyrë të shkëlqyer të jetës së një tjetër fizikanti të shquar, Stephen Hawking, dhe shfaq paralele interesante me jetën e Ajnshtajnit.
Vdekja dhe Pasqyra Historike:
Ajnshtajni vdiq më 18 prill 1955 në Princeton,New Jersey. Edhe pas vdekjes, trashëgimia e tij shkencore dhe filozofike ka vazhduar të ndikojë në shkencën dhe kulturën moderne. Ai mbetet një nga figurat më të njohura dhe më të shquara në historinë e shkencës.
